Anafilaksja – jak ją rozpoznać i jak udzielić pierwszej pomocy?

Anafilaksja to jedna z najpoważniejszych reakcji alergicznych, która może rozwijać się bardzo szybko i stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. W Światowym Tygodniu Alergii warto połączyć dwa kluczowe elementy wiedzy: rozpoznanie objawów i umiejętność udzielenia pierwszej pomocy, ponieważ w przypadku anafilaksji liczy się każda minuta.

Reakcja anafilaktyczna może zacząć się pozornie niewinnie. U części osób pierwszym sygnałem są zmiany skórne: pokrzywka, świąd, zaczerwienienie, uczucie „gorąca” skóry lub obrzęk warg, języka czy powiek. To jednak dopiero początek możliwego jej rozwoju.

W kolejnych minutach mogą pojawić się objawy ze strony układu oddechowego: duszność, świszczący oddech, uczucie ucisku w gardle, trudność w mówieniu lub przełykaniu. Jednocześnie mogą wystąpić objawy ogólnoustrojowe, takie jak osłabienie, zawroty głowy, nagłe uczucie lęku, a nawet utrata przytomności.

Anafilaksja może też przebiegać z objawami ze strony układu pokarmowego: silnym bólem brzucha, nudnościami, wymiotami lub biegunką. Co ważne – nie zawsze wszystkie objawy występują jednocześnie, dlatego nie należy czekać na „pełny obraz”.

Pierwsza pomoc w anafilaksji zaczyna się od wezwania pomocy medycznej (112). Następnie należy zadbać o bezpieczeństwo osoby i jej pozycję – najczęściej leżenie na plecach z uniesionymi nogami, chyba że występuje duszność, wtedy wygodniejsza może być pozycja siedząca. W przypadku utraty przytomności stosuje się pozycję boczną bezpieczną.

Kluczowym elementem jest adrenalina w autowstrzykiwaczu – jeśli osoba ją posiada i jest wskazana, należy ją podać jak najszybciej zgodnie z instrukcją. Nie wolno czekać na pogorszenie stanu.

Do czasu przyjazdu służb ratunkowych należy obserwować oddech i świadomość. Nie podaje się jedzenia ani picia. W razie zatrzymania oddechu konieczna może być resuscytacja.

Wiedza o anafilaksji nie jest teorią – to realna umiejętność, która może uratować życie.

Ukąszenia owadów i alergia – kiedy reakcja może być groźna?

Lato i okres wakacyjny to czas, kiedy kontakt z owadami jest niemal nieunikniony. Dla większości osób ukąszenie komara, pszczoły czy osy kończy się miejscowym zaczerwienieniem i świądem. Jednak u osób uczulonych może dojść do poważnej reakcji alergicznej, w tym anafilaksji.

Reakcja miejscowa po ukąszeniu obejmuje zwykle obrzęk, ból i zaczerwienienie w miejscu wkłucia. Jest to naturalna odpowiedź organizmu. Problem pojawia się wtedy, gdy reakcja jest nieproporcjonalnie silna lub zaczyna obejmować inne części ciała.

Niepokojące objawy to m.in. szybko narastający obrzęk wykraczający poza miejsce ukąszenia, pokrzywka na całym ciele, duszność, świszczący oddech, zawroty głowy czy nagłe osłabienie. Takie symptomy mogą sugerować reakcję ogólnoustrojową.

Szczególnie narażone są osoby, które w przeszłości miały reakcję alergiczną po użądleniu. W ich przypadku ryzyko ponownej, silniejszej reakcji może być wyższe.

W edukacji alergologicznej podkreśla się znaczenie profilaktyki: unikanie intensywnych zapachów, ostrożność przy jedzeniu na zewnątrz, odpowiednia odzież w miejscach występowania owadów oraz zachowanie spokoju w ich obecności.

W przypadku osób z rozpoznaną ciężką alergią kluczowe jest posiadanie planu postępowania oraz adrenaliny, jeśli została zalecona przez lekarza.

Przypominamy, że ukąszenie owada to nie zawsze błaha sprawa – u części osób może stać się początkiem stanu zagrożenia życia.

Alergia pokarmowa – jak rozpoznawać ryzyko w codziennych sytuacjach?

Alergie pokarmowe są jednymi z najczęstszych przyczyn reakcji alergicznych, w tym także anafilaksji. W Światowym Tygodniu Alergii warto zwrócić uwagę na to, jak łatwo może dojść do kontaktu z alergenem w codziennym życiu.

Objawy alergii pokarmowej mogą pojawić się bardzo szybko po spożyciu produktu. Należą do nich m.in. świąd jamy ustnej, pokrzywka, zaczerwienienie skóry, obrzęk warg lub języka, bóle brzucha, nudności czy wymioty.

W cięższych przypadkach może dojść do objawów oddechowych lub krążeniowych, co wymaga natychmiastowej reakcji. Jednak nawet łagodne objawy powinny być sygnałem, że organizm reaguje na konkretny pokarm.

Trudność w alergii pokarmowej polega na tym, że alergeny mogą być „ukryte” w produktach – w sosach, przyprawach, daniach gotowych lub potrawach przygotowywanych w restauracjach. Nawet niewielka ilość alergenu może wywołać reakcję u osoby uczulonej.

Dlatego tak ważna jest uważność w codziennych sytuacjach: czytanie etykiet, pytanie o skład potraw oraz komunikowanie swoich potrzeb w miejscach publicznych.

W edukacji alergologicznej podkreśla się również znaczenie planu działania – co zrobić w przypadku przypadkowego kontaktu z alergenem i kiedy konieczna jest pomoc medyczna.

Przypominamy, że bezpieczeństwo w alergii pokarmowej to nie ograniczenie, ale świadome zarządzanie ryzykiem.

Alergia sezonowa – dlaczego nie warto jej ignorować?

Alergia sezonowa, najczęściej związana z pyłkami roślin, bywa często bagatelizowana jako „zwykły katar sienny”. W rzeczywistości może znacząco wpływać na jakość życia i codzienne funkcjonowanie.

Typowe objawy to kichanie, wodnisty katar, świąd nosa i oczu, łzawienie oraz uczucie zatkanego nosa. U części osób mogą pojawić się także bóle głowy, zmęczenie i trudności z koncentracją.

Choć objawy te nie są zazwyczaj groźne dla życia, ich przewlekłość może prowadzić do pogorszenia snu, spadku energii i obniżenia komfortu codziennego funkcjonowania.

Warto pamiętać, że nieleczona alergia sezonowa może u części osób nasilać inne problemy zdrowotne, w tym objawy astmy. Dlatego nie powinna być ignorowana ani „przeczekiwana”.

Edukacja alergologiczna podkreśla znaczenie obserwacji własnego organizmu: kiedy objawy się pojawiają, jak długo trwają i co je nasila. To pozwala lepiej zarządzać ekspozycją na alergeny.

Przypominamy, że nawet „łagodne” objawy alergii zasługują na uwagę, ponieważ wpływają na codzienne życie bardziej, niż często się wydaje.

Leki antyhistaminowe – co warto o nich wiedzieć w praktyce?

Leki antyhistaminowe są powszechnie stosowane w łagodzeniu objawów alergii, takich jak katar, świąd skóry czy pokrzywka. W Światowym Tygodniu Alergii warto uporządkować podstawową wiedzę na ich temat w sposób praktyczny.

Ich działanie polega na blokowaniu histaminy – substancji, która odpowiada za wiele objawów alergicznych. Dzięki temu zmniejszają świąd, obrzęk i inne reakcje organizmu.

Ważne jest jednak, aby pamiętać, że leki antyhistaminowe łagodzą objawy, ale nie eliminują przyczyny alergii. Dlatego ich stosowanie często jest tylko jednym z elementów szerszego postępowania.

Niepokojące objawy, takie jak duszność, narastający obrzęk, zawroty głowy czy reakcje obejmujące wiele układów, wymagają pilnej konsultacji medycznej i nie powinny być „maskowane” lekami przeciwhistaminowymi.

W edukacji zdrowotnej podkreśla się także, że dawkowanie i wybór leku powinny być dostosowane indywidualnie, szczególnie u osób z chorobami przewlekłymi.

Przypominamy, że leki są ważnym narzędziem, ale ich skuteczność zależy od właściwego zastosowania i świadomości ograniczeń.

Alergia i astma – dlaczego wspólna opieka ma znaczenie?

Alergia i astma często współistnieją i wzajemnie na siebie wpływają. W Światowym Tygodniu Alergii warto zwrócić uwagę na to, dlaczego ich łączna kontrola jest tak istotna.

U osób z astmą kontakt z alergenami może wywoływać lub nasilać objawy, takie jak duszność, świszczący oddech, kaszel i ucisk w klatce piersiowej. Objawy te mogą pojawiać się sezonowo lub w odpowiedzi na konkretne czynniki, np. roztocza, pyłki czy sierść zwierząt.

Z kolei niekontrolowana alergia może zwiększać częstotliwość zaostrzeń astmy, co wpływa na codzienne funkcjonowanie i komfort życia.

Dlatego tak ważne jest podejście całościowe – nie tylko leczenie objawów, ale także identyfikacja alergenów i ich unikanie, tam gdzie to możliwe.

Edukacja alergologiczna obejmuje również naukę rozpoznawania wczesnych sygnałów pogorszenia stanu, co pozwala szybciej reagować i ograniczać ryzyko ciężkich zaostrzeń.

Przypominamy, że alergia i astma to nie dwa oddzielne problemy, ale często jeden system powiązanych reakcji organizmu wymagających spójnej opieki.

Treść edukacyjna, nie zastępuje porady medycznej.

Post Światowy Tydzień Alergii 2026 pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Astma kojarzy się najczęściej z objawami fizycznymi: dusznością, kaszlem, świszczącym oddechem. Ale choroba przewlekła to nie tylko ciało. To także sposób, w jaki wpływa na codzienne funkcjonowanie w relacjach, w szkole, w pracy i w życiu społecznym.

Jednym z mniej widocznych aspektów jest konieczność tłumaczenia się. Osoba z astmą może rezygnować z aktywności albo robić przerwy w wysiłku, co dla otoczenia nie zawsze jest oczywiste. Pojawiają się wtedy pytania: „dlaczego nie pobiegniesz?”, „to tylko spacer”, „przecież wygląda, że możesz”.

Z czasem część osób zaczyna minimalizować swoje potrzeby, żeby uniknąć wyjaśnień. Rezygnuje z udziału w wydarzeniach, sportach czy spotkaniach, jeśli istnieje ryzyko, że objawy się pojawią lub trzeba będzie się tłumaczyć.

Drugim, rzadziej omawianym obszarem, jest zmęczenie psychiczne. Nie wynika ono tylko z objawów fizycznych, ale z ciągłej obecności choroby w tle. Nawet jeśli astma jest dobrze kontrolowana, świadomość jej istnienia nie znika. To może wpływać na poczucie swobody i spontaniczności.

U niektórych osób pojawia się także wstyd – na przykład wtedy, gdy kaszel w miejscu publicznym przyciąga uwagę albo gdy trzeba użyć inhalatora w sytuacji społecznej. Choć to normalny element leczenia, bywa źródłem dyskomfortu.

Warto też wspomnieć o poczuciu niezrozumienia. Astma, szczególnie jeśli nie daje widocznych objawów przez większość czasu, bywa bagatelizowana. Z zewnątrz wszystko wygląda „normalnie”, co może prowadzić do sytuacji, w których osoba chora musi udowadniać, że jej doświadczenie jest realne.

To wszystko sprawia, że astma nie jest wyłącznie kwestią medyczną. Jest także doświadczeniem społecznym i emocjonalnym.

Dlatego tak ważne jest, żeby mówić o niej szerzej – nie tylko przez pryzmat leczenia, ale także codziennych relacji i tego, jak choroba wpływa na poczucie komfortu w świecie.

Zrozumienie tego wymiaru nie zastępuje terapii, ale może realnie zmniejszyć napięcie i poczucie samotności w chorobie.

Bądźmy razem o krok przed astmą!

Justyna Mroczek-Żal

Post Czego nie widać: astma a życie społeczne pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Kiedy dziecko ma astmę, codzienność rodzica często zaczyna się od obserwacji. Nie zawsze jest to świadoma „kontrola”, raczej nawyk: jak oddycha, czy kaszle, czy szybciej się męczy, czy w nocy śpi spokojnie.

Z czasem wielu rodziców uczy się rozpoznawać bardzo subtelne sygnały. Na przykład:
– dziecko szybciej przerywa zabawę i siada,
– pojawia się kaszel po bieganiu, który wcześniej nie występował,
– oddech staje się płytszy po infekcji, nawet jeśli gorączka już minęła,
– dziecko częściej mówi, że „nie może złapać powietrza”, choć nie zawsze umie to dobrze opisać.

To są momenty, w których pojawia się pytanie: czy to jeszcze normalny przebieg astmy, czy już coś więcej?

Granica między czujnością a lękiem bywa cienka. Czujność pomaga reagować na czas – podać lek zgodnie z zaleceniami, skonsultować się z lekarzem, nie ignorować objawów. Lęk natomiast potrafi sprawić, że każda zmiana oddechu zaczyna wydawać się zagrożeniem.

Rodzice często mówią, że „nauczyli się patrzeć inaczej”. Zwracają uwagę na rzeczy, które wcześniej były niewidoczne: tempo oddechu w spoczynku, sposób mówienia po wysiłku, reakcję na zimne powietrze czy zapachy.

Jednocześnie pojawia się zmęczenie. Bo bycie w stałej gotowości – nawet jeśli tylko częściowej – jest obciążające. Trudno wtedy odróżnić realny sygnał od napięcia, które wynika z doświadczeń.

Ważnym punktem odniesienia staje się plan leczenia ustalony z lekarzem. To on powinien wyznaczać, kiedy reagować i jak reagować. Dzięki temu czujność nie musi być oparta na intuicji „czy już się martwić”, tylko na konkretnych zasadach.

Warto też pamiętać, że dziecko z dobrze kontrolowaną astmą powinno móc żyć możliwie normalnie – bawić się, ruszać, chodzić do szkoły, uczestniczyć w zajęciach. Jeśli każda aktywność staje się źródłem dużego napięcia, to sygnał, że potrzebne może być ponowne omówienie leczenia lub edukacja dotycząca objawów.

Granica między czujnością a lękiem nie jest stała. Ona zmienia się wraz z doświadczeniem, wiedzą i poczuciem bezpieczeństwa.

Dlatego tak ważne jest, żeby rodzic nie był z tym sam. Informacja, jasne zalecenia i możliwość konsultacji pomagają odzyskać spokój i uporządkować to, co w codzienności bywa niepewne.

Bo w opiece nad dzieckiem z astmą nie chodzi o to, żeby „ciągle się martwić”. Chodzi o to, żeby wiedzieć, kiedy działać – i mieć do tego pewność.

Bądźcie z nami o krok przed astmą!

Justyna Mroczek-Żal

Post Rodzic dziecka z astmą – czujność czy lęk? Gdzie jest granica pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

O astmie najczęściej mówi się w kontekście wizyty u lekarza: wyników badań, leków, inhalatorów i zaleceń. To ważna część leczenia. Ale między jedną wizytą a drugą toczy się coś, czego w dokumentacji medycznej zwykle nie ma – codzienne życie z chorobą.

I właśnie ono bywa najbardziej wymagające.

Bo astma nie jest tylko epizodem zaostrzenia. To także setki drobnych decyzji podejmowanych w ciągu dnia. Na przykład: czy wyjść na spacer, kiedy powietrze jest chłodne i suche? Czy dziecko może pobiegać na WF-ie bez obaw, że wróci z dusznością? Czy po sprzątaniu mieszkania pojawi się kaszel, który minie po kilku minutach – czy jednak będzie potrzebny lek doraźny?

To są sytuacje, które dla osoby bez astmy mogą wydawać się nieistotne. Dla chorego – są częścią codziennej kalkulacji.

Wiele osób z astmą uczy się swojego ciała bardzo precyzyjnie. Zwraca uwagę na rzeczy, które wcześniej były niezauważalne:
– lekkie uciskanie w klatce piersiowej po wysiłku,
– kaszel pojawiający się w nocy lub nad ranem,
– świszczący oddech po kontakcie z zimnym powietrzem,
– szybsze męczenie się podczas zwykłego spaceru,
– uczucie „braku pełnego wdechu”, nawet jeśli obiektywnie wszystko wydaje się w normie.

Te sygnały nie zawsze oznaczają zaostrzenie, ale często są informacją: „warto się zatrzymać i sprawdzić, co się dzieje”.

Codzienność z astmą to także planowanie rzeczy, które u innych są spontaniczne. Wyjście na rower może zależeć od jakości powietrza. Wizyta u znajomych – od tego, czy w domu są zwierzęta. Zajęcia sportowe – od tego, jak organizm reaguje na wysiłek danego dnia.

Z zewnątrz często tego nie widać. Osoba z astmą może wyglądać zupełnie zdrowo, mówić normalnie, funkcjonować bez ograniczeń. Dlatego tak łatwo usłyszeć: „przecież nic ci nie jest”.

Tymczasem choroba przewlekła nie zawsze jest widoczna. Czasem objawia się właśnie tym, że ktoś musi częściej robić przerwy. Albo że przed wyjściem sprawdza prognozę powietrza. Albo że ma zawsze przy sobie inhalator, nawet jeśli od tygodni go nie użył.

Dobrze kontrolowana astma daje przestrzeń do normalnego życia. Ale to „normalne życie” nie oznacza braku czujności – raczej umiejętność rozpoznawania swoich granic i reagowania, zanim objawy się nasilą.

Dlatego tak ważne jest mówienie nie tylko o leczeniu, ale też o tym, co dzieje się pomiędzy leczeniem. O tej części, której nie widać w wynikach badań, a która realnie wpływa na jakość życia.

Bo większość życia z astmą nie dzieje się w gabinecie lekarskim. Dzieje się w domu, w szkole, w pracy, na spacerze – w zwykłych momentach, które składają się na całość dnia.

Bądźcie razem z nami o krok przed astmą!

Justyna Mroczek-Żal

Post Astma między wizytami u lekarza – codzienność, o której rzadko się mówi pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Recepta 2.0 to projekt rozwijany w ramach cyfryzacji ochrony zdrowia. Jego celem jest lepsze wykorzystanie danych z e-recept, aby wspierać lekarzy w ocenie skuteczności leczenia i wcześniejszym zauważaniu problemów zdrowotnych.

Co wydarzyło się w 2026 roku?

W 2026 roku projekt jest nadal rozwijany i doprecyzowywany, szczególnie w obszarze leczenia astmy. Prace koncentrują się na tworzeniu narzędzi, które w przyszłości mogą pomagać lekarzom w analizie przebiegu leczenia pacjentów na podstawie realizowanych recept.

Rozwijane rozwiązania mają wspierać m.in.:

• obserwację, jak pacjenci korzystają z przepisanych leków,
• wychwytywanie sygnałów możliwego pogorszenia kontroli choroby,
• lepsze dopasowanie leczenia do potrzeb pacjenta.

Ważne jest, że system nie zastępuje lekarza i nie podejmuje decyzji medycznych automatycznie, ma jedynie wspierać proces leczenia.

Na jakim etapie jest projekt?

Na rok 2026 Recepta 2.0 nie jest jeszcze w pełni wdrożonym rozwiązaniem dla pacjentów w Polsce. Trwają prace koncepcyjne, wdrożeniowe i testowe, a poszczególne elementy systemu są stopniowo rozwijane.

Co to oznacza dla pacjentów?

Na ten moment:

• sposób wystawiania i realizacji recept pozostaje bez zmian,
• pacjenci nie muszą podejmować żadnych dodatkowych działań,
• zmiany dotyczą przede wszystkim systemu i jego przyszłych możliwości.

Będziemy informować o zmianach

To projekt, który będzie stopniowo wprowadzany do systemu ochrony zdrowia.
Będziemy na bieżąco informować pacjentów o kolejnych etapach prac oraz o tym, kiedy i w jaki sposób nowe rozwiązania mogą zacząć wpływać na codzienną opiekę zdrowotną.

Podsumowanie

Recepta 2.0 to kierunek zmian, a nie gotowe rozwiązanie już działające w całym systemie. W 2026 roku prace nad projektem były kontynuowane, szczególnie w obszarze chorób przewlekłych, takich jak astma.

Celem jest lepsze wsparcie leczenia pacjentów poprzez bardziej świadome wykorzystanie danych medycznych w systemie ochrony zdrowia.

Post Recepta 2.0 – aktualizacja 2026 (informacja dla pacjentów) pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

W skali globalnej astma odpowiada za około 450 tysięcy zgonów rocznie. W Polsce, mimo teoretycznej dostępności nowoczesnych terapii, pacjenci nadal napotykają bariery w ich wdrażaniu. Światowy Dzień Astmy, obchodzony co roku w pierwszy wtorek maja (w tym roku 5. maja), przypomina więc nie tylko o postępie medycyny, ale także o wyzwaniach systemowych, które ograniczają jego realne wykorzystanie.

Astma – choroba cywilizacyjna

Astma pozostaje jedną z najczęstszych chorób przewlekłych współczesnego świata, dotykając zarówno dzieci, jak i dorosłych. W praktyce klinicznej coraz wyraźniej widać jej charakter choroby cywilizacyjnej, związanej z urbanizacją, ekspozycją środowiskową, zmianami stylu życia oraz rosnącą liczbą czynników alergizujących i drażniących. Choroba nie ogranicza się już do jednej grupy wiekowej ani jednego modelu przebiegu. Obejmuje szerokie spektrum pacjentów, od łagodnych postaci po ciężką astmę wymagającą leczenia specjalistycznego.

Istotą współczesnego podejścia do astmy jest nie tylko leczenie objawów, ale przede wszystkim dążenie do pełnej kontroli choroby i zapobieganie jej zaostrzeniom. Mimo postępu terapeutycznego wciąż zbyt wielu pacjentów pozostaje poza optymalną kontrolą, co wynika zarówno z niedodiagnozowania, jak i z nieprawidłowego stosowania leków wziewnych, czy pewnych ograniczeń w dostępie do terapii biologicznych  – mówi prof. Radosław Gawlik, prezydent Polskiego Towarzystwa Alergologicznego.

To niedodiagnozowanie oraz bagatelizowanie pierwszych objawów, takich jak przewlekły kaszel czy świszczący oddech, staje się szczególnie niebezpieczne w przypadku najmłodszych pacjentów. Brak wczesnej interwencji w dzieciństwie rzutuje na wydolność układu oddechowego w całym dorosłym życiu.

Astma u dzieci często bywa nierozpoznana lub mylona z nawracającymi infekcjami dróg oddechowych, co opóźnia wdrożenie właściwego leczenia przeciwzapalnego – podkreśla prof. Marek Kulus, przewodniczący Koalicji na rzecz Leczenia Astmy. – Dziś dysponujemy narzędziami, które pozwalają skutecznie kontrolować chorobę zarówno u najmłodszych, jak i u dorosłych pacjentów. Musimy jednak obu tym grupom zapewnić stabilną ścieżkę diagnostyczną, która nie kończy się na wypisaniu recepty, ale prowadzi przez pełen proces edukacji i zrozumienia istoty choroby, co jest jedyną gwarancją bezpieczeństwa pacjenta – dodaje prof. Kulus.

Edukacja fundamentem skutecznej terapii

Kluczowym elementem tej ścieżki pozostaje edukacja zarówno pacjentów, jak i ich otoczenia. Brak wiedzy o mechanizmie działania leków jest nadal głównym powodem niepowodzeń terapeutycznych. Eksperci PTA wskazują, że nawet najnowocześniejszy lek nie zadziała, jeśli pacjent popełni błąd techniczny podczas inhalacji lub, co gorsza, będzie nadużywał leków doraźnych (SABA) kosztem terapii przeciwzapalnej.

Edukacja zdrowotna to narzędzie, które pozwala pacjentowi kontrolować swoją chorobę – zaznacza Anna Ben Drissi, dyrektor zarządzająca PTA oraz koordynatorka Koalicji na rzecz Leczenia Astmy –  Naszą misją jest wspieranie chorych w procesie akceptacji i nauki życia z astmą. Chcemy, aby każdy pacjent wiedział, jak działa jego leczenie i dlaczego systematyczność jest kluczowa. Poprzez różnego rodzaju inicjatywy edukacyjne oraz regularną współpracę z organizacjami pacjenckimi, budujemy most między wiedzą ekspercką a codziennością pacjenta. Elementem tej misji są również nasze starania nad systemowymi rozwiązaniami, takimi jak e-Recepta 2.0. Astma. To innowacyjne narzędzie mające wspierać lekarzy w monitorowaniu terapii, ale przede wszystkim chroniące pacjentów przed niebezpiecznym nadużywaniem leków doraźnych. Edukacja to dla nas nie tylko teoria, to bezpieczeństwo i wyższa jakość życia każdego chorego – dodaje Anna Ben Drissi.

LAMA – brakujące ogniwo w walce o życie bez zaostrzeń astmy

Podczas gdy edukacja wspiera pacjenta, lekarze mają do dyspozycji coraz szerszy wachlarz terapeutyczny. Eksperci PTA zwracają uwagę na grupę leków LAMA (długo działające leki antycholinergiczne). Mimo potwierdzonej skuteczności w schematach terapii trójskładnikowej (ICS/LABA/LAMA), w Polsce są one wciąż niedoceniane i stosowane rzadziej niż wynikałoby to z wytycznych GINA. Tymczasem rozszerzenie leczenia o ten trzeci filar u pacjentów z astmą umiarkowaną i ciężką daje realną poprawę jakości życia tych chorych.

Program B.44 – nowoczesne terapie w cieniu barier finansowych

Niestety, tam gdzie kończą się możliwości standardowych inhalatorów, a zaczyna walka o stabilność pacjentów z najcięższą postacią astmy, polski system opieki zdrowotnej napotyka bariery trudne do pokonania. Choć program lekowy B.44 jest medycznym przełomem, najnowszy raport PTA oparty na badaniu ankietowym ze stycznia 2026 roku ujawnia postępujące osłabienie jego wydolności. Wyniki zebrane z 48 kluczowych ośrodków w kraju wskazują na zjawisko finansowych ograniczeń. Obecnie aż 58% placówek realizujących program B.44 zgłasza trudności wynikające z braku płatności z NFZ oraz wyczerpanych limitów. W efekcie dyrekcje szpitali zmuszone są do ograniczania przyjęć nowych chorych, co w sposób naturalny drastycznie wydłuża drogę pacjenta do ratunkowej terapii.

Jeszcze niedawno niemal wszystkie ośrodki prowadziły kwalifikację do leczenia biologicznego na bieżąco, dziś ten komfort ma zaledwie 58% z nich. Pozostali pacjenci trafiają do kolejek, a czas oczekiwania w ponad połowie ankietowanych placówek wynosi obecnie od jednego do trzech miesięcy.

Eksperci PTA oraz Koalicji na rzecz Leczenia Astmy podkreślają, że program lekowy formalnie istnieje, ale w praktyce staje się dla wielu potrzebujących murem nie do przejścia. W związku z tym apelują o urealnienie finansowania, wdrożenie standardów „fast-track” dla najtrudniejszych przypadków oraz uproszczenie procedur, tak aby opcja samodzielnego podawania leków w domu oraz sprawne wizyty ambulatoryjne przestały być wyjątkiem, a stały się powszechnym standardem.

Optymalizacja ścieżek terapeutycznych oraz dalszy rozwój programu B.44 mają kluczowe znaczenie dla poprawy kontroli choroby u najbardziej obciążonych pacjentów, dla których każdy miesiąc zwłoki to ryzyko nieodwracalnych uszczerbków na zdrowiu.

Post Edukacja daje moc, ale system stawia bariery pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Masz astmę?

To spotkanie jest dla Ciebie.
Bo życie z astmą to nie tylko leczenie. To codzienne decyzje, momenty niepewności… i potrzeba złapania spokojnego oddechu.

Zapraszamy Cię na konferencję „Astma na co dzień – Każdy Twój oddech” — spotkanie, które mówi o astmie inaczej: bez trudnych słów, za to blisko życia. Porozmawiamy o tym, jak lepiej rozumieć swoją chorobę, jak odzyskać poczucie kontroli i co robić na co dzień, żeby każdy Twój oddech był spokojniejszy i lżejszy.

To spotkanie tworzą nie tylko eksperci, ale też osoby, które żyją z astmą na co dzień — dokładnie tak jak Ty.

W programie m. in.:

• co dziś naprawdę wiemy o astmie i jej leczeniu
• co możesz robić na co dzień, żeby lepiej oddychać
• jak rozmawiać z lekarzem, żeby być dobrze zrozumianym
• jak stres i emocje wpływają na oddech
• fakty i mity, które mogą zmieniać Twoje decyzje
• prawdziwe historie osób żyjących z astmą

Zrób coś dla siebie.
Zatrzymaj się na chwilę.
Zadbaj o każdy swój oddech.

Zapisz się bezpłatnie: idz.do/astma__zapiszsie

Post Astma na co dzień – Każdy Twój oddech pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Szanowni Państwo,

Anafilaksja to sytuacja, w której o życiu decydują sekundy. Dla pacjentów z alergiami i ich bliskich świadomość, że otoczenie potrafi rozpoznać objawy wstrząsu i zareagować, jest kluczowa dla poczucia bezpieczeństwa w szkole, pracy czy miejscach publicznych.

Jako Polskie Towarzystwo Alergologiczne przygotowaliśmy narzędzie, które w sytuacji krytycznej staje się niezawodnym przewodnikiem – nowoczesny, intuicyjny plakat edukacyjny. Materiał ten został opracowany przez naszych ekspertów w taki sposób, aby prowadzić użytkownika krok po kroku przez algorytm pomocy: od rozpoznania pierwszych symptomów, przez podanie adrenaliny, aż po wezwanie służb ratunkowych. [...]

Wiedza o tym, jak podać adrenalinę i jak rozpoznać zagrożenie, to jedyna granica między strachem a skutecznym ratunkiem. Państwa zaangażowanie w upowszechnienie tych zasad realnie podnosi standardy bezpieczeństwa w całej Polsce.

Materiały do pobrania (wersja do druku i udostępniania online): https://dlapacjentow.pta.med.pl/baza-wiedzy/plakaty

Z poważaniem,

Prof. Radosław Gawlik
Prezydent
Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Anna Ben Drissi
Dyrektor Zarządzająca
Polskiego Towarzystwa Alergologicznego

Post Anafilaksja (nowy schemat postępowania) pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

Jeśli żyjesz z astmą, dobrze wiesz, że choroba układu oddechowego to coś więcej niż diagnoza w dokumentacji medycznej. To codzienne decyzje, kontrola objawów, obawa przed zaostrzeniem, konieczność regularnego leczenia i stały kontakt z systemem ochrony zdrowia.

Choć raport „Moje życie z POChP” dotyczy osób z przewlekłą obturacyjną chorobą płuc, jego przesłanie jest ważne również dla pacjentów z astmą. Dlaczego? Bo nasze potrzeby w wielu obszarach są zbieżne.

Zachęcam do zapoznania się z publikacją:  Moje Życie z POCHP

Co łączy pacjentów z astmą i POChP?

• potrzebujemy wczesnej i trafnej diagnozy,
• zależy nam na dostępie do nowoczesnego leczenia,
• chcemy być traktowani podmiotowo i mieć realny wpływ na decyzje terapeutyczne,
• oczekujemy edukacji, która pomaga lepiej kontrolować chorobę,
• mierzymy się z lękiem przed zaostrzeniami i pogorszeniem stanu zdrowia.

Raport pokazuje, jak wygląda codzienność osób żyjących z chorobą przewlekłą układu oddechowego – jakie napotykają bariery, czego im brakuje i co realnie poprawiłoby jakość ich życia. To wiedza, która może wzmacniać także środowisko pacjentów z astmą.

Dlaczego warto go przeczytać jako pacjent z astmą?

Bo silny głos jednej grupy pacjentów wzmacnia wszystkich.
Bo lepsze rozwiązania systemowe dla osób z POChP często oznaczają również poprawę opieki nad chorymi na astmę.
Bo wspólne potrzeby to wspólna przestrzeń do zmian.

W Fundacji „Zawsze o krok przed Astmą” wierzymy, że budowanie świadomości i solidarności między pacjentami z różnymi chorobami układu oddechowego jest kluczowe dla realnych zmian w opiece zdrowotnej.

Dlatego zachęcamy do lektury raportu i refleksji nad tym, jak możemy wspólnie działać na rzecz lepszej jakości życia osób z chorobami płuc.

Przeczytaj raport: Moje Życie z POCHP

Bądź z nami zawsze o krok przed astmą.

Justyna Mroczek-Żal

Prezes Fundacji

Post Masz astmę? Sprawdź raport „Moje życie z POChP” – to także Twoja sprawa pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.

1. Czym jest Projekt Recepta 2.0?

Projekt Recepta 2.0 to planowana inicjatywa systemowa, która jeszcze nie weszła w życie. Jej celem jest lepsze wykorzystanie danych z realizowanych recept, aby wcześniej zauważać sytuacje, w których leczenie pacjenta – także chorego na astmę – może być niewystarczające.

2. Czy Projekt Recepta 2.0 coś zmienia w moim leczeniu?

Sam projekt nie zmienia automatycznie leczenia. Ma on raczej pełnić rolę sygnału ostrzegawczego – wskazywać, że warto porozmawiać z lekarzem i sprawdzić, czy obecna terapia nadal jest najlepsza.

3. Dlaczego w astmie zwraca się uwagę na inhalator ratunkowy?

Częste sięganie po inhalator ratunkowy może oznaczać, że:

• astma nie jest dobrze kontrolowana,

• leczenie przewlekłe nie działa wystarczająco skutecznie,

• organizm zbyt często „radzi sobie doraźnie”, zamiast być chroniony na co dzień.

Dobrze leczona astma to taka, w której inhalator ratunkowy jest potrzebny rzadko, a nie regularnie.

4. Kogo Projekt Recepta 2.0 ma szczególnie „wychwytywać”?

Przede wszystkim pacjentów, którzy:

• nadużywają inhalatora ratunkowego,

• od lat mają niezmieniane leczenie, mimo objawów,

• mają choroby współistniejące i pogodzili się z tym, że „lepiej już nie będzie”.

5. Choruję na astmę od dawna i myślę, że zmiana leczenia nic nie da. Czy to prawda?

Nie. To bardzo częste, ale nieprawdziwe przekonanie.
Leczenie astmy bardzo się zmieniło – dostępne są nowe schematy i leki, które mogą:

• zmniejszyć objawy,

• poprawić komfort życia,

• ograniczyć ryzyko zaostrzeń.

6. Czy Projekt Recepta 2.0 jest formą kontroli pacjentów?

Nie. To narzędzie wspierające, a nie oceniające. Jego celem jest poprawa jakości leczenia i bezpieczeństwa pacjentów, a nie ich rozliczanie.

7. Co powinienem / powinnam zrobić, jeśli widzę, że to o mnie?

Jeśli:

• często używasz inhalatora ratunkowego,

• masz duszności mimo leczenia,

• od lat stosujesz ten sam schemat terapii,

skonsultuj się ze swoim lekarzem.
Modyfikacja leczenia może być drogą do lepszego samopoczucia i większego poczucia kontroli nad chorobą.

8. Gdzie mogę dowiedzieć się więcej?

Więcej informacji o działaniach systemowych i edukacyjnych w astmie znajdziesz na stronie Koalicji na Rzecz Astmy:
https://koalicjanarzeczastmy.pl

Post FAQ – Projekt Recepta 2.0 i astma pojawił się poraz pierwszy w Zawszeokrokprzedastma.org.