Kawa a Astma

photo_41142_20150915

 

Lubicie małą czarną? Mój syn mówi, że nic na świecie tak intensywnie nie pachnie jak świeżo zmielona kawa. Oczywiście, to kwestia indywidualna. Każdy może odbierać inaczej, nawet jeżeli unika perfum. Natura zna wiele zapachów, które według mnie są bardziej intensywne, ale zapach kawy zawsze wprawia mnie w dobry nastrój.

Na wstępie należy przypomnieć, że kawa jest to napój, ściśle ujmując warzywny, tak samo jak czekolada z racji tego, że kakao pochodzi z krzewu kakaowca, jest sałatką. A teraz na poważnie – kawa to nic innego sproszkowane ziarna krzewu kawowca. Od naszego smaku zależy czy spożywamy ja w formie kawy palonej (brązowy kolor), czy też naturalnej (kawa zielona). Wyciąg z tych ziaren zawiera kofeinę, ale też dużo przeciwutleniaczy, które w naszym organizmie zapobiegają tworzeniu wolnych rodników. Można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że to same plusy. Nie bez przyczyny jest to jedna z najbardziej znanych używek na świecie. Czy jest jednocześnie zdrowa? O tym napisano tomy, ale skupmy się na związku kawa-astma.

Jakiś czas temu rozmawiałam z pewną grupą osób, które z racji astmy noszą przy sobie zawsze inhalator, jakie mają doświadczenia  z kawą, bo słyszałam już nie raz, że kawa przyspiesza działanie leków wziewnych. Subiektywne odczucia tych osób, to potwierdzały, ale pojawiły się także zdania o tym, że kawa nasila refluks żołądkowo-przełykowy na który cierpi wiele osób, także astmatyków i należy się jej wystrzegać. Nie bez znaczenia też okazały się problemy z układem krążenia, na które wskazywały inne osoby, twierdząc, że trzeba ograniczać kawę, bo bardzo podnosi puls i dla astmatyków też to nie jest korzystne.

Temat ten wracał do mnie  i nie dawało mi to spokoju. Jak zwykle sięgnęłam po badania naukowe, ponieważ stanowią one dla mnie zawsze najlepszą podstawę jakichkolwiek twierdzeń. I trafiłam na różne badania, które pewne nasze subiektywne tezy potwierdziły. W kontrolowanej próbie badawczej Raeessi MA1, Aslani J, Raeessi N, Gharaie H, Karimi Zarchi AA, Raeessi F. badacze próbowali stwierdzić, czy miód z kawą w porównaniu z układowym steroidem jest skuteczny w leczeniu uporczywego kaszlu po infekcji[i].  Naukowcy doszli do wniosku, że połączenie miodu i kawy może być stosowane jako alternatywne lekarstwo w leczeniu kaszlu. Natomiast w przeglądzie systematycznym badań, dotyczącym przewlekłego spożywania kawy i choroby dróg oddechowych ( Alfaro TM1,2,3, Monteiro RA1, Cunha RA2, Cordeiro CR1,3.)  stwierdzono, że spożycie kawy wiązało się z pewnym pozytywnym wpływem na układ oddechowy. Dostępne były jednak ograniczone dostępne dane, głównie z badań przekrojowych i retrospektywnych. Jedynymi prospektywnymi badaniami kohortowymi były te dotyczące śmiertelności z dróg oddechowych. Wyniki te sugerują, że spożywanie kawy może być częścią zdrowego stylu życia prowadzącego do zmniejszenia chorobowości układu oddechowego[ii]. Natomiast w badaniu przekrojowm dotyczącym przyjmowania kawy, palenie tytoniu oraz funkcji płuc w kontekście ryzyka miażdżycy w społecznościach (Nettleton JA1, Follis JL, Schabath MB.) stwierdzono, że zgromadzone dane pokazują możliwy korzystny wpływ kawy (lub składnika kawy) na czynność płuc, ale wydaje się być ograniczony do osób niepalących[iii].  I wreszcie na koniec  – w randomizowanym badaniu klinicznym doustnej kofeiny w porównaniu z placebo lub kawą w porównaniu z kawą bezkofeinową u osób dorosłych z astmą (Welsh EJ1, Bara A, Barley E, Cates CJ) uzyskano ciekawe wnioski. Autorzy stwierdzili, że wydaje się, że kofeina poprawia działanie dróg oddechowych, nawet do czterech godzin, u osób z astmą. Ludzie powinni unikać kofeiny przez co najmniej cztery godziny przed badaniem czynności płuc, ponieważ spożycie kofeiny może spowodować błędną interpretację wyników. Picie kawy z kofeiną przed podjęciem pomiarów wydychanego tlenku azotu nie wydaje się wpływać na wyniki testu, ale potrzeba więcej badań, aby to potwierdzić[iv].

Przedstawione badania naukowe nie wyczerpują rzecz jasna tematu, pozwoliłam sobie przedstawić wybór takich, które wskazują na wpływ kawy i zawartej w niej kofeiny na układ oddechowy. Nie ma dowodów na to, że kofeina i kawa mogą być traktowane przez osoby, które mają astmę jako sposób jej leczenia. Na uwagę jednak zasługuje fakt, że kawa i kofeina na samą astmę negatywnego wpływu nie mają.

Spojrzałabym jednak jeszcze na kawę z innego punktu widzenia. Na człowieka trzeba patrzeć całościowo, nie wybiórczo. Nie patrzmy tylko na jedno schorzenie, pomijając inne aspekty naszego zdrowia. Bardzo  do mnie zawsze przemawiało podejście do człowieka w medycynie chińskiej, gdzie pacjenta się nie leczy, tylko zachowuje się w zdrowiu. I zaskoczyło mnie to, że kawa w medycynie chińskiej nie jest uważana napój dobrze działający na organizm. Kawa wywołuje demineralizację organizmu. Kawa działa bowiem w taki sposób, że po jej spożyciu w wyniku obciążenia nerek dochodzi doutraty tzw. mikroelementów, czyli magnezu, wapnia, selenu, cynku, żelaza i witamin rozpuszczalnych w wodzie.

Czy teraz jesteście zwolennikami, czy przeciwnikami kawy? Ja nadal piję gotowaną kawę z korzennymi przyprawami w okresie jesienno-zimowym. Nie oznacza to jednak, że nie staram się potencjalnych negatywnych jej skutków unikać. We wszystkim co człowiek robi, należy zachować umiar. I dlatego nie wypijam tych filiżanek kilku w ciągu dnia, tylko raczę się aromatycznym napojem raz na jakiś czas.

Pozdrawiam Waz znad filiżanki parującej i pachnącej kawy

Justyna Mroczek-Żal

Prezes Fundacji

 

[i] Prim Care Respir J. 2013 Sep;22(3):325-30. doi: 10.4104/pcrj.2013.00072.

[ii] Clin Respir J. 2017 Jul 3. doi: 10.1111/crj.12662.

[iii] Am J Epidemiol. 2009 Jun 15;169(12):1445-53. doi: 10.1093/aje/kwp068. Epub 2009 Apr 16.

[iv] Cochrane Database Syst Rev. 2010 Jan 20;(1):CD001112. doi: 10.1002/14651858.CD001112.pub2.